به گزارش «نود اقتصادی»،‌ مهدی میراشرفی، رئیس کل گمرک آمار به‌روزشده تجارت خارجی ایران را اعلام کرد. داده‌های جدید نشان می‌دهد در ابتدای زمستان واردات ایران مجددا از صادرات سبقت گرفته و این موضوع منجر به منفی شدن تراز تجاری کشور شده است.

مهدی میراشرفی به برخی ابهامات آماری در آخر پاییز نیز پاسخ داده است و پشت صحنه معجزه مثبت شدن تراز تجاری در ۹ماه منتهی به آذر را مربوط به صادرات گاز از طریق خط لوله به ترکیه عنوان کرد. این موضوع باعث شده است که این کشور در ماه‌های آذر و دی جایگاه سوم را در میان شرکای تجاری تصاحب کند.

جزئیات تجارت خارجی کشور از ابتدای سال تا پایان دی ماه از سوی گمرک اعلام شد. جزئیاتی که این بار برعکس ماه گذشته چندان خبرساز نبود. حجم تجارت بیش از ۷۲ میلیون دلاری حاصل عملکرد تجار ایرانی در ۱۰ ماه منتهی به دی ماه بوده است. از این میزان حجم تجارت خارجی، ۵/ ۳۵ میلیارد دلار مربوط به صادرات و نزدیک به ۱/ ۳۶ میلیون دلار مربوط به واردات بوده و این امر موجب رقم خوردن تراز تجاری منفی ۶۰۰ میلیون دلاری شده است؛ حال آنکه در آمار ۹ ماه منتهی به آذر امسال، صادرات ایران از واردات سبقت قابل‌توجهی گرفته بود. به‌گونه‌ای‌که شاهد جهش صادراتی چشمگیری در آذرماه بودیم. البته این دومین ماه از سال ۹۸ بود که چنین ارقامی در صادرات ثبت می‌شد. پیش از این نیز در اردیبهشت ماه، با جهش قابل ملاحظه صادراتی روبه‌رو شده بودیم.

مقامات مسئول اگرچه با اعلام آمار ۹ ماهه امسال، از میزان صادرات به‌عنوان «معجزه» یاد کردند، اما صحبت‌های رئیس‌کل گمرک ایران جزئیاتی را از این آمار اعلام کرد که پشت صحنه معجزه آماری را نشان می‌داد. برخی از کارشناسان با استناد به آمار آذرماه اظهار می‌کردند که صادرات در این ماه خوش‌بینانه و با دست و دلبازی اعلام شده، اما مهدی میراشرفی، رئیس‌کل گمرک این گمانه‌زنی را رد و جهش صادراتی در این دو ماه را مربوط به صادرات گاز از طریق لوله به ترکیه عنوان کرد. البته برخی منابع آگاه می‌گویند جهش صادراتی ایران در ۹ ماهه امسال، در بخش صنعت نمود داشته است. حال چنانچه جهش صادراتی در ماه نهم امسال ناشی از صادرات گاز به ترکیه باشد، سوالی که به ذهن متبادر می‌شود این است که قرار گرفتن گاز طبیعی در گروه صنعت چه توجیه قابل قبولی می‌تواند داشته باشد؟

نشست خبری روز گذشته رئیس‌کل گمرک ایران با اعلام جزئیات آماری تجارت خارجی آغاز شد و با سوالات اصحاب رسانه پایان یافت. سوالاتی که اغلب با پاسخ‌های منفی میراشرفی روبه‌رو شد. او تخلف در گمرک را قبول نکرد؛ منکر دپوی موبایل در گمرکات شد؛ انتشار آمار غیرواقعی از سوی گمرک را نپذیرفت؛ زیر بار ترخیص ذرت‌های آلوده نرفت؛ وجود پرونده‌های تخلف در گمرک را رد کرد؛ قاچاق سازمان‌یافته در گمرک را قبول نکرد و ورود کالاهای فاسد به کشور را نیز انکار کرد.

میراشرفی جزئیات آمار ۱۰ ماهه تجارت خارجی کشور را اعلام کرد. براساس گزارش ارائه شده از سوی رئیس‌کل گمرک، حجم تجارت خارجی کشور بیش از ۷۲ میلیارد دلار است که ۳۶ میلیارد و ۱۰۰ میلیون دلار آن مربوط به واردات و ۳۵ میلیارد و ۵۰۰ میلیون دلار آن مربوط به صادرات است. وزن کالاهای صادراتی ۱۱۵ میلیون تن بوده که به گفته میراشرفی در تاریخ بعد از انقلاب کم‌سابقه است. رشد وزنی صادرات در ۱۰ ماه منتهی به دی ماه نسبت به مدت مشابه سال قبل ۷/ ۲۰ درصد بوده اما به لحاظ ارزشی ۲/ ۳ درصد کاهش یافته است. با توجه به گفته‌های رئیس‌کل گمرک ایران، صادرات در ۱۰ ماه منتهی به دی به لحاظ وزنی، ۴ برابر واردات است. وزن واردات ۲۸ میلیون تن بوده که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۸ درصد رشد داشته است. اما به لحاظ ارزشی تقریبا مانند مدت مشابه سال قبل بوده است. البته به گفته میراشرفی، صادرات برق و خدمات فنی مهندسی در این آمار منعکس نشده است. چنانچه آمار این دو بخش نیز به آمار صادرات اضافه شود، تراز تجاری ایران مثبت خواهد شد.

ترکیب صادرات و واردات: در سبد صادراتی ۱۰ ماه منتهی به دی، سهم پتروشیمی ۴۴ درصد از کل صادرات کشور بوده که ارزشی معادل ۸/ ۱۵ میلیارد دلار را از آن خود کرده است. سایر کالاها با ارزش ۱۹میلیارد دلار و سهم ۵۴ درصد از کل صادرات نیز در این سبد قرار گرفته‌اند. در سبد وارداتی ایران نیز ۱۹ میلیون تن کالاهای اساسی وجود دارد که از نظر وزنی رشد ۲۴ درصد و از نظر ارزشی رشد ۲۰ درصد را نسبت به مدت مشابه سال قبل تجربه کرده است. در واقع کالاهای اساسی بیشترین سهم در واردات را از نظر وزنی به خود اختصاص داده‌اند.

همچنین ۸۵ درصد از کالاهای وارداتی مربوط به مواد اولیه و ماشین‌آلات خطوط تولید بوده است. این امر نشان می‌دهد از کالاهای مصرفی فاصله گرفته‌ایم. به گفته میراشرفی ممنوعیت واردات بیش از ۱۵۰۰ قلم کالا یکی از دلایل رقم خوردن این ترکیب در سبد واردات است. شرکای صادراتی و وارداتی: شرکای تجاری ایران در بخش صادرات چین با ۳/ ۸ میلیارد دلار، عراق با ۸ میلیارد دلار، ترکیه با ۱/ ۴ میلیارد دلار، امارات با ۷/ ۳ میلیارد دلار و افغانستان با ۹/ ۱ میلیارد دلار بودند. در بخش واردات نیز چین، امارات، ترکیه، هند و آلمان مبدأ کالاهای وارداتی ایران بودند.